Birçok piramit basit modelden daha karmaşıktır. Piramitte en büyük sorun şemaya yeni katılımcıların bulunmasına ilişkindir. Bu model bu açıdan oldukça basit bir şemadır. Bu modelde yapılması gereken her üyenin iki yeni üye bulmasıdır. Sistem toplamda 15 üye barındırır ve adını 8-top oyununda topların dizilişlerine göre almaktadır. Buna göre 1 + 2 + 4 + 8 = 15 şeklinde olmaktadır.

En bilinen modeli Uçak Oyunu olarak bilinen aldatmacadır. Bu modelde 4 kademe vardır ve bu kademeler “kaptan”, “yardımcı pilot”, “ekip” ve “yolcu” olarak adlandırılır. Farklı isme ve kademelere sahip sistemlerde mevcuttur.

Uçak Oyunu’nu ele alırsak. 8 yolcunun tamamı sisteme girmek için belirli bir miktar parayı ödemeli veya hediye etmelidir (hediye etmek birçok ülkede vergiden kaçmanın en bilinen modelidir). Bu para direkt olarak kaptana gider ve kaptan sistemden ayrılır. Bu durumda 2 kaptan olduğu için sistem ikiye ayrılır. Daha önce en tabanda bulunan 8 yolcu, 4–4 ayrıldığı için ekip konumuna ulaşır. Her ekip üyesi 2 şer yeni üye bulur ve sistem bu şekilde devam ettirilir. Sisteme giren kişiler kaptan olarak sistemden ayrılana kadar herhangi bir kazanç elde edemez.

Bu şekilde sistemin en altında bulunan 3 kademe sistem çöktüğü zaman daima para kaybeder. Sistemin çökmesi de sisteme girecek yeni üyelerin bulunamaması ile alakalıdır. Sistem büyüklüğü ne olursa olsun katılımcıların %90 ı mutlak para kaybetmektedir.





Derleyen: Kemal Inanc